Forum

DoktorlarSitesi.Net Forum Platformu

Demans (Bunama) nedir ? Demans çeşitleri nelerdir ?  

  RSS

Caner Baran
Aktif Üye
Üyelik:1 sene  önce
Mesajlar: 5
15/01/2017 8:08 pm  

Demans (Bunama) kişilerin beyinlerini etkileyerek, düşünme, yorumlama ve problem çözme gibi kabiliyetleri azaltan hastalıkların tamamına verilen genel isimdir. Kişilerin hafızası üzerinde ciddi negatif etkiler yaratan demans aynı zamanda fiziksel olarakta kişileri etkileyebilir. (Örn: Parkinson Hastalığı)

Demans genellikle yaşlı bireylerde daha sık görülse de, gençlerde de karşılaşılabilen bir durumdur. Demansa neden olan faktörler; metabolik, hormonal, genetik, beslenme ve infeksiyon kaynaklı olarak sıralanabilir.

Demans tipleri ile ilişkili başlıca semptomlar

Farklı demans çeşitlerinde benzer semptomlar görülebilir. Bazı semptomlar ise demans tipine özeldir. Unutkanlık genellikle tüm demans tiplerinde ortak olarak görülür.

Alzheimer Hastalığı

Alzheimer’s Derneği’ne göre Alzheimer Hastalığı, toplumda görülen tüm demans tipleri arasında %60-80 oran ile en sık görülen demans tipi olarak tanımlanmaktadır. Alzheimer Hastalığının kesin tanısı ancak beyin biyopsisi sonucunda, beyin hücrelerindeki spesifik hücre hasarının gösterilmesi ile konulduğundan, sağlığınıda herhangi birisine kesin olarak Alzheimer tanısı konulması pek mümkün değildir.

Hastalığın erken evrelerinde hastalarda genellikle görülen semptom, yakın zamanda olan olayları, konuşmaları ya da yeni tanışılan kişilerin isimlerini hatırlamadaki güçlüktür. Bu hastalarda depresyonda görülebilir.

Zamanla hastalarda iletişim kurmada zorluk ve karar vermede güçlük gelişebilir. Akıl karışıklığı ve şaşkınlık diğer semptomlardır. Hastalarda davranış değişikliği, yürüme ya da yutma güçlüğü gibi fiziksel semptomlarda zamanla görülebilir.

Creutzfeldt-Jakob Hastalığı

Bu hastalık tüm vücutta problemlere neden olabilen ve prion adı verilen proteinlerin tetiklediği bir hastalıktır. Prionlar virüs ya da bakteri olarak tanımlanmasa da, beyinde farklı hastalıklar oluşturabilir. Creutzfeldt-jakob hastalığının alt tiplerinden birisi de bir dönem meşhur olan deli dana hastalığıdır.
Hastalık yakın dönemli hafızada, davranış ve hareketlerde bozulmaya neden olur ve nadiren ölümcül olarak seyredebilir.

Lewy Cisimcikli Demans

Lewy cisimcikli demansta semptomlar Alzheimer hastalığına benzerdir. Ancak bu demans çeşidinde ek olarak uyku bozukluğu, görsel halüsinasyonlar ve yürüme şeklinde bozulma görülür.

Frontotemporal demans

Demansın bu çeşidi, kişilerin davranışlarında ve diğer insanlarla olan ilişkilerinde değişikliklere neden olur. Frontotemporal demansın görülme yaşı genellikle 60 yaş civarı olsa da 20 yaşında dahi görülebilir. Bu demans tipinde sebep sinir hücrelerinin kaybıdır.

Parkinson Hastalığı

Parkinson hastalığı motor sistem olarak adlandırılan hareket sistemini etkileyen bir hastalıktır. En bilinen bulgusu özellikle ellerde olan titremedir. Aynı zamanda depresyon ve davranış değişiklikleri de yapabilir. Hastalığın ilerleyen aşamalarında kişilerde konuşma güçlüğü ve uyku bozuklukları görülebilir.

Huntington Hastalığı

Genetik bir hastalık olan Huntington hastalığı, 4.kromozomdan kaynaklanan bir kusura bağlı ortaya çıkar. Ruh halinde değişikliklere, anormal hareketlere ve depresyona neden olabilir.
Hastalarda düşünme ve akıl yürütme becerilerine ilerleyen bozulma görülür. Konuşma bozukluğu ve koordinasyon sorunları gelişir. Huntington hastalığı, genellikle 30-50 yaş kişilerde görülür.

Karışık (Mixed) tip Demans

Karışık tip Demans, demansa neden olan birden fazla hastalığın aynı anda aynı kişide görülmesi halidir. Semptomların iç içe geçmesi nedeni ile tanı ve tedavinin zorlaştığı bir durumdur.

Normal basınçlı hidrosefali

Bu hastalık beyinde, beyin omurilik sıvısının artarak basınca neden olduğu durumlarda görülür. Semptomlar arasında, hafıza kaybı, hareketlerde zorluk, idrar kaçırma bulunabilir. Her yaşta görülebilen normal basınçlı hidrosefaliye yaşlı hastalarda daha sık rastlanır.

Vasküler demans

İnme sonrası demans olarakta bilinen bu demans çeşidi, beyin kanaması ya da damar tıkanıklığına bağlı inme geçiren hastalarda görülür. Kişilerin düşünce hareket kabiliyetlerini bozar. Erken dönemde, organizasyon, karar verme ve planlamada bozukluklar gözlenir.

Wernicke-Korsakoff sendromu

Bu hastalık tiyamin olarakta bilinen B1 vitamin eksikliğinde ortaya çıkar. Tiyamin eksikliğinin en sık nedeni olan kronik alkolizmde, bu hastalığa rastlanabilir. Alkolizm ve kötü beslenme bu hastalığın gelişiminde etkili olan faktörler arasındadır.
Hastalığın ana belirtisi hafıza kaybıdır. Bu hastalarda hafızada uzun boşluklar oluşur ve kişi bu boşlukları gerçek olmayan versiyonları ile bilinçsizce doldururak, bunlara inanır. Bu duruma kasıtsız yalan söyleme de denilebilir.

Demansa neden olan faktörler

Demansın çeşidine göre farklı nedenler olabilir ancak hemen tüm demanslarda sinir hücrelerinde hasar söz konusudur. Demansta ortaya çıkan semptomlar ise beynin hangi bölgesindeki sinir hücrelerinin zarar gördüğü ile alakalıdır.

Alzheimer hastalığında beyinde amiloid plakları oluşur. Hastalığın kesin nedeni bilinmesede, beyinde oluşan bu plakların sinir hücrelerine zarar vererek hastalığın gelişimine neden olduğu düşünülmektedir.

Lewy cisimcikleri, Alzheimer, Parkinson ve Lewy cisimcikli demansta görülen ve proteinlerden oluşan maddlerdir.

Vasküler demans, beyindeki kan damalarının hasar görmesi sonucu gelişir. Tiroid hastalıkları gibi hormonal ya da metabolik nedenler demansa neden olabilir. B12 vitamin eksikliği gibi beslenmeye bağlı sebepler demansta rol oynayabilir. İnfeksiyonlar ve multiple skleroz gibi immün nedenlerde demans gelişiminde bir faktör olarak karşımıza çıkabilir

Demanstan korunma yolları

Demansın en sık görülen şekli olan Alzheimer hastalığında sebep kesin olarak bilinmesede, gündelik hayatta yapılacak küçük değişiklikler ile demansın diğer çeşitlerinden korunmak mümkün olabilir. Bunlar;

  • Aşırı alkol ve sigara tüketiminden kaçınmak
  • Kan basıncın kontrolü
  • Diyabet kontrolü
  • Depresyon, infeksiyon veya beyin travması durumlarında tıbbi destek almak

Kolesterol ilaçları demanstan koruyurmu?

Demansı olanlarda dikkat edilmesi gerekenler

Demans kişilerin fiziksel sağlıklarını da etkileyen bir hastalıktır. Özellikle düzenli beslenme problemleri görülen hastalarda, zamanla fiziksel güçsüzlük gelişir. Aynı zamanda özbakımları da bozulan demans hastalarındaki bu kısır döngü, hastalığın daha da kötüleşmesine neden olur. Zamanla kendi başına yaşayamaz hale gelen demans hastalarında uygun tanı konularak gerekli desteğin sağlanması hastaların en azından kendilerine yeter hale gelmesinde önemlidir.

Demans hastalarında en önemli problemlerden birisi uyku sorunudur. Uyku sorunu yaşayanlarda demans daha kötü bir hal alabilir. Uyku düzenine dikkat etmek, her gün aynı saatte yatağa gitmek, gündüz uykularından kaçınmak ve akşam saatlerinde alkol ve kafeinden uzak durmak bu hastalarda dikkat edilmesi gereken kurallardır.

Bu hastalarda bahçe işleri ile uğraşmak ve düzenli yürüyüşler yapmak semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir. Tüm bunlara rağmen demans genellikle ilerleliyici bir hastalık olduğundan, kişiler ve aileler gelişebilecek kötü durunlara da hazırlıklı olmalıdır.


CevaplaAlıntıla
  
Çalışıyor

Lütfen Üye girişi yada Üye ol