1-7 EKİM EMZİRME HAFTASI -ANNE SÜTÜ
Anne sütü zamanında doğan bebeklerin normal gelişmesine yetecek besin öğeleri gereksinmesinin tümünü karşılayan, ilk 6 ay tek başına yeterli olan yenidoğan ve süt çocukları için en uygun ve doğal bir besindir. Bebeklerinizi emzirirken bu konulara dikkat etmeniz gerekmektedir:

·         Bebek her istediğinde emzirilmelidir. Böylelikle süt yapımı artar, memede süt birikimi sonucu sorunlar olmaz. Ayrıca bebek anne sütünden çok yararlanır.

·         Uzun süre (5 – 20 dakika) emzirilmelidir. Bu durum süt tüketiminin yanında anne ve bebek arasında bir bağ oluşturarak bebeğin gelişmesinde çok büyük fayda sağlamaktadır. Ayrıca hasta ve yorgun bebek sık aralıklarla ve azar azar emmek ister. Özellikle yenidoğan bebeklerin uykuya fazla meyilli olması ve emme isteğinin azalması Doktorlar açısından önemli bir kriterdir.

·          Anne yeterli süt üretebileceğine inanmalıdır. Yeterli süt emzirmeye bağlıdır. Önce bir meme, doymazsa diğeri ile emzirilmelidir.

·         Çalışan anneler için önceden sağılmış süt (8 saat oda sıcaklığında, 2 gün buzdolabında bozulmadan kalabilir) kaşıkla çocuğa verilebilir.

ANNE SÜTÜNÜN YETERLİLİĞİ

Bebek 20 günlük olduktan sonra tartılmalıdır(İlk kontrol). Yaklaşık 500 gram ağırlık kazanmışsa süt yeterlidir. Ağırlıktaki değişiklikler izlenmelidir(Ayık olarak-İlk 6 ay için). Hazırlanan büyüme grafiğindeki noktalar birleştirildiğinde çizgi yukarı doğru gidiyorsa süt yeterlidir. Ağırlık kazanmada yavaşlama varsa veya bebek memeyi bırakmama gibi açlık belirtileri gösteriyorsa anne sütü yetişmiyor olabilir. Bu denemeler yapılmadan 4. aydan önce sütü yetişmiyor diye anneye ek besin vermesi önerilmemelidir!

DOĞRU EMZİRME TEKNİĞİ

1. Ellerinizi yıkayınız. Bu durum bebeğin mikrop almasını ve hastalanmasını önler.
2. Emzirmeden önce meme başını ve çevresini temiz su ile siliniz. Karbonatlı su, sabunlu su v.b. kullanmayınız. Bunlar meme başında çatlak ve yaraya neden olur.
3. Bebeğiniz ile rahat bir yerde oturunuz. Sırtınızı bir yere dayayarak destekleyiniz. Oturduğunuz yer temiz ve yeterince sıcak olmalıdır. Emzirirken mutlu ve huzurlu olunuz.
4. Bebeğinizi yüzü ve bedeni size dönük olacak şekilde tutunuz. Bebeğinizin başını kolunuzun iç kısmına yerleştiriniz. Aynı kol ve elle bebeği kalça ve bacaklarından kavrayınız. Emzirirken anne ve bebek rahat olmalıdır. Anne ve bebeğin göz teması çok önemlidir.
5. Ellerinizle göğsünüzü tutun, meme ile etrafındaki kahverengi kısma dokunmayınız.
6. Bebeğinize gülümseyerek bakın ve meme ucunuzu bebeğinizin dudağına ve çenesine değdiriniz.
7. Bebeğiniz ağzını açınca meme ucunuzu ve etrafındaki kahverengi kısmı bebeğinizin ağzına yerleştiriniz. Bebeğinizi memeye, tekniğine uygun yerleştirdiğinizde bebeğinizin çenesi ile göğsünüz arasında boşluk kalmamalıdır. Bebeğin burun delikleri açık olmalıdır. Aksi taktirde ağızdan nefes alması gaz yapmasına neden olabilir.
Doğum sonrası annenin her türlü rahatı sağlanmalıdır. Anne sütü alan bebeğe ek besin 4 – 6. ayda verilir. 6 – 9 aylık çocuklar anne sütü dışında günde 3 – 4 öğün ek besin alabilirler. Ek besin anne sütü ile birlikte verilmemelidir. Bebek ek besin alsa da anne sütüne devam edilmelidir. Anne ve bebek aynı odada kalmalıdır. Enfeksiyon kaynağı olduğu için bebeğe şekerli su, hazır mama verilmemelidir. Bebek ağladıkça emzirilmelidir. Yapay beslenme sadece emzirme olanağı olmayan annelere anlatılmalıdır. Asla özendirilmemelidir.

EMZİRMENİN YARARLARI

Bebek İçin

·         Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.

·         Besin öğesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.

·         Koruyucu etmenleri içerir.

·         Sindirime yardımcı aktif enzimler barındırır (yağ sindirimi için lipaz)

·         Enfeksiyonu önleyen vücudun savunma hücrelerini içerir (IgA, IgG ve IgM)

·         Hormonlar ve büyüme faktörleri bulunmaktadır

·         Solunum yolu ve sindirim sistemi hastalıkları daha az görülür.

·         Orta kulak iltihabı riskini azaltır.

·         Çene ve diş gelişiminde rolü vardır.

·         Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).

·         Alerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.

·         Bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine yardımcı olur. Dikkat azlığı sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır.

·         Anne sütü alan bebekler daha az ağlarlar.

Anne İçin

·         Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.

·         Anne – bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.

·         Kontraseptif etkisi vardır.

·         Annenin sağlığını korur.

·         Göğüs kanseri, over kanseri, osteoporozis, anemi (uterusuın eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur)

·         Meme boyutu ne olursa olsun tüm kadınlar yeterince süt üretebilirler.

·         Bebekler her boyuttaki memeden, meme ucu ve şekli ne olursa olsun yeterince süt alabilmektedirler.

Emzirmeyi Engelleyen Anne Hastalıkları

Meme abseleri, pulmoner tüberküloz, kabakulak, herpes simpleks, hepatit B, AIDS, vajinal gonore, hiperprolaktinoma, toksemi, emzirirken gebe kalma

Emzirmeyi Engelleyen Bebek Hastalıkları

Yarık damak, yarık dudak, pamukçuk, doğumda ağzında dişi olan bebek, fenilketonüri, maple syrup üriner sistem enfeksiyonu, organik asidemiler, üre siklus defetktleri, homosistinüri, galaktozemi, primer laktoz intoleransı .

EMZİRMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

·         Doğumdan sonraki ilk 1/2 – 1 saatte emzirmeye başlanmalıdır. Emzirmeden önce bebeğe hiçbir içecek verilmemelidir (Ör: Şekerli su, hazır mama).

·         İlk 6 ayda bebeklere sadece anne sütü verilmelidir. Ek besinlere 3 aydan önce, 6 aydan sonra başlanmamalıdır.

·         6 ayın üzerindeki tüm bebekler ek besin almalıdır ve çocuklar 2 yaşına kadar emzirilebilirler. Aslında bebeğin aldığı ilk süt besleyicidir ve en az miktardaki emme bile süt üretimine yardımcı olur.

·         Süt üretimini arttırmak için, bebekle anne doğumdan sonra aynı odada olmalı ve emme hemen başlamalıdır.

·         Anne uygun ve yeterli beslenmeli, bol sıvı tüketmelidir (günde en az 12 su bardağı; süt, ayran, limonata, şerbet, taze meyve suları verilmeli, çay ve kahveden uzak durulmalıdır).

·         Annenin dinlenmesi sağlanmalıdır, anneye ruhsal yönden yardımcı olunmalıdır. Bebeği ile tensel temas kurmalıdır.

·         Anneye özgüven kazandırıcı yakınlık ve ilgi gösterilmeli ve sakinleşmesi sağlanmalıdır.

Bebekler anne sütü ile beslendikleri dönemde büyüme ve gelişme açısından mutlaka izlenmelidir. Özellikle ilk 6 ayda aylık kontrolleri yapılmalıdır; Kilo ve Boy Gelişim grafiği çıkartılıp takibi yapılmalıdır.

*ALINTI

DÜZENLEYEN: UZM. DR GÜNGÖR BALTA

DR. M MUSTAFA ÖZDEMİR

 

Emzirmeye doğumdan hemen sonra başlamanın ve sık emzirmenin süt yapımını kolaylaştırdığı biliniyor. Bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesi ise büyüme ve gelişmeleri açısından son derece önemli.

  • 1

    Bebeklerin vücut ve ruh sağlığı için en uygun besin maddesi olan anne sütü, bebeklik döneminden sonra da bağışıklık sisteminin daha güçlü olmasını sağlıyor. Doğru beslenme ile bebeğe yeterli miktarda süt üretilebileceğini söyleyen Beslenme ve Diyet Uzmanı Çisem Gündüz, çiçeği burnunda annelere tüketmesi gereken besinler ile ilgili önemli bilgiler verdi.
  • 2

    BEBEK İÇİN EN ÖNEMLİ BESİN ANNE SÜTÜ

    BEBEK İÇİN EN ÖNEMLİ BESİN ANNE SÜTÜ

    Emzirme döneminde süt salgılanması ile ilgili hazırlıklar vücutta gebeliğin 6.-7. aylarında başlıyor. Emziklilik dönemi de biyolojik olarak gebelik döneminin devamı oluyor. Yeterli ve dengeli beslenen gebelerde deri altı yağ dokusundaki birikimler emzirme sürecinde süt yapımında kullanılıyor. Yani bebek için en uygun besin olan annenin salgıladığı süt, aldığı besinlerin bir ürünü oluyor. Sağlıklı bir anneden günde ortalama 700-800 ml süt salgılanıyor.

  • 3

    ET, SÜT VE TAHIL İLE BESLENMELİ

    ET, SÜT VE TAHIL İLE BESLENMELİ

    Annenin emzirme dönemindeki beslenmesinin anne sütünün verimliliği ve bebeğin gelecekteki sağlığı açısından çok önemli olduğunu anlatan Dyt. Çisem Gündüz, “Bu dönemde emziren annenin günlük olarak fazladan 750 kalori alması gerekiyor. Ancak sağlıklı beslenme ilkeleri göz önünde bulundurularak, bu 750 kalorinin et, süt, tahıl ve yağ gruplarındaki gerekli vitamin ve minerallerden elde edilmeli. Günlük alınan enerji 1800 kalorinin altına düşmemeli. 1800 kalorinin altındaki enerji alımları annedeki süt salınım seviyelerini olumsuz yönde etkileyeceği unutulmamalı” diyor.

  • 4

    Emziren annede herhangi bir beslenme bozukluğu veya vitamin ve mineral konsantrasyonunda olumsuz bir durum varsa doktordan ve diyetisyenden yardım alması öneriliyor.

  • 5

    DÜZENLİ PROTEİN TÜKETMELİ

    DÜZENLİ PROTEİN TÜKETMELİ

    Gebelik ve emziklilik dönemi boyunca annenin düzenli protein tüketimi bebeğin gelişimi için oldukça önem taşıyor. Bu nedenle sıklıkla hayvansal ve bitkisel kaynaklı proteinlerin annenin beslenme programında yer alması gerekiyor.
    Et ve et ürünleri ile kalsiyum yönünden zengin olan süt ve süt ürünlerinin gün içerisinde mutlaka tüketilmesi gerektiğini belirten Gündüz, demir, çinko, kalsiyum gibi minerallerden zengin, aynı zamanda enerji ihtiyacını karşılayabilecek, süt arttırıcı kuru meyvelere de mutlaka beslenme programında yer verilmesi gerektiğini söylüyor.

  • 6

    HAFTADA 2 DEFA BALIK YEMELİ

    HAFTADA 2 DEFA BALIK YEMELİ

    Anne sütünün yağ içeriği, beslenme tarzına bağlı olarak değişiyor. Ancak annenin günlük enerjisinin yüzde 25-30’unu yağlardan alması gerekiyor. Annenin beslenmesindeki çoklu doymamış yağ asitlerinin varlığı fetusun ve yeni doğan bebeğin retina ve beyin gelişimi için önem taşıyor. Bu nedenle annelerin, haftada 2 kez balık tüketmesi öneriliyor.

  • 7

    HER EMZİRMEDE 1 BARDAK SU İÇMELİ

    HER EMZİRMEDE 1 BARDAK SU İÇMELİ

    Emzirme döneminde su metabolizmasında artış yönünde bir değişim görüldüğünü söyleyen Gündüz, “Vücudun ürettiği süt miktarının değişmemesi için annenin beslenmesine dikkat ettiği kadar sıvı alımına da özen göstermesi gerekir. Günlük alınan su miktarı en az 3 litre olmalıdır. Suyun yanı sıra sıvı alımını arttırmak için ek olarak ayran, kefir, taze sıkılmış meyve suları, limonata, komposto ve hoşaflar da tercih edilebilir. Ayrıca emzirme sırasında anne susama hissi yaşayabilir. Bu yüzden her emzirme seansında 1 bardak su tüketimi önerilir. Kafein içeriği nedeniyle çay-kahve ve gazlı içecek tüketimi sınırlandırılmalıdır” diyor.

  • 8

    GAZ YAPAN BESİNLERDEN UZAK DURMALI

    GAZ YAPAN BESİNLERDEN UZAK DURMALI

    Doğumdan sonraki 2-3 hafta anne ve bebekte gaz sancıları olabiliyor. Böyle bir durumda anneler çiğ sebze ve meyve tüketmekten kaçınarak, bazı sebzeleri salata yerine pişmiş şekilde tüketebiliyor. Lahana, karnabahar, brokoli, pırasa, kereviz, enginar, kuru baklagiller gibi gaz yapan besinler tüketirken dikkat edilmesi gerekiyor. Meyve yerine de az şekerli olarak hazırlanmış komposto veya hoşaf içilmesi öneriliyor.

  • 9

    İLK 3 AY ZAYIFLAMAYA ÇALIŞILMAMALI

    İLK 3 AY ZAYIFLAMAYA ÇALIŞILMAMALI

    Emzirme dönemindeki annenin ilk 3 ay süresince zayıflamak için diyet yapmaması gerektiğini söyleyen Dyt. Gündüz, 3. aydan sonra diyetisyen desteği ile yeterli ve dengeli bir sağlıklı beslenme programı uygulanarak ayda en fazla 2 kilo kaybının hedeflenebileceğini aktarıyor.

  • 10

Bir Cevap Yazın