İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar’ın yürütücülüğünde gerçekleştirilen “Türkiye’de Çalışma Yaşamı ve Mesleklerin İtibarı” konulu araştırma neticelendi.

TÜBİTAK’ın desteği ile gerçekleştirilen araştırmada Doç. Dr. Yunus Kaya, Yrd. Doç. Dr. Mustafa Otrar, Arş. Gör. Serdar Nerse, Arş. Gör. Seran Demiral ve Burcu Kalpaklıoğlu araştırmacı olarak görev aldı. Araştırma projesinin ilk safhasında geliştirilen Mesleki İtibar Skalası ile mesleklerin toplumdaki itibarı sıralandı. Türkiye’de 32 ilde 2500 kişi ile yapılan anketlere dayanarak gerçekleştirilen araştırmadan elde edilen neticeler çerçevesinde mesleklerin itibar sıralaması elde edildi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde düzenlenen bir toplantıda paylaşılan veriler arasında toplumda işe, çalışmaya ve mesleklere dair ilginç detaylara yer verildi.

İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar bu araştırma neticesinde Türkiye’de artık mesleklere dair daha fazla şey bildiğimizi, dolayısıyla iş piyasası, meslek seçimi, eğitim ve kariyer gelişimi gibi alanlarda nitelikli çalışmalara zemin oluşturulduğunu belirtti.

Araştırmaya katılan deneklerin iyi bir işte en fazla aradıkları ilk üç özellik sırasıyla iyi bir ücret, iş garantisi ve iş güvenliğidir.
Çalışmak toplumda bir değer olarak görülmekte, çalışmamaya olumsuz bakılmakta, işsizlikten de korkulmaktadır.

Araştırmada TÜİK’in Standart Meslekler Sınıflamasının 3. düzey meslek gruplarından seçilen 126 tekil mesleğin denekler tarafından 1-100 arası olacak şekilde puanlanması istenmiştir. Akabinde meslekler bu puanlara göre sıralanarak mesleki itibar skalası oluşturulmuştur.

Mesleklerin itibarları ile kazançları arasında yakından bir ilişki gözlemlenmiştir. Nitekim araştırmada elde edilen veriye göre bir işte aranan özelliklerin başında «iyi bir ücret» gelmektedir. Dolayısıyla yüksek kazancı olan mesleklerin sıralamada daha yukarıda olduğu görülmektedir.

Bedensel çalışma gerektiren işler genellikle masa başı işler olarak tabir edilen zihinsel emek gerektiren işlere göre daha düşük puanla puanlanmaktadır.

ARAŞTIRMADA YER ALAN 126 MESLEĞİN TAMAMININ İTİBAR SIRALAMASI
SIRA MESLEK ORT. SKOR (100 üzerinden)
1 Tıp Doktoru 88,3
2 Üniversite Profesörü 83,32
3 Hakim 82,17
4 Öğretmen 80,98
5 Diş Hekimi 79,5
6 General 78,31
7 Vali 78,15
8 Yüzbaşı 77,9
9 Büyükelçi 76,68
10 Mimar 76,23
11 Eczacı 75,79
12 Psikolog 75,55
13 Makine Mühendisi 75,26
14 Genel Müdür (Kamu) 73,42
15 Elektrik Mühendisi 73,1
16 Avukat 72,87
17 Araştırma Görevlisi 72,84
18 Belediye Başkanı 72,78
19 İnşaat Mühendisi 72,69
20 Astsubay 70,73
21 Hemşire 70,57
22 Milletvekili 69,72
23 Polis Memuru 69,66
24 Genel Müdür (Özel Sektör) 68,83
25 Yazar 68,64
26 İtfaiyeci 68,2
27 Veteriner 67,66
28 İmam 67,61
29 Özel Şirkette Müdür 66,66
30 Bilgisayar Yazılımı ve Uygulama Geliştiricisi 66,11
31 Biyolog 65,24
32 Ekonomist 64,94
33 Fizyoterapist 64,41
34 Muhasebeci 64,23
35 Sosyolog 64,05
36 Halkla İlişkiler Uzmanı 63,88
37 Kimyager 63,86
38 Web Tasarımcısı 62,63
39 Ebe 62,16
40 İnsan Kaynakları Uzmanı 61,8
41 Otel ve Restoran Müdürü 61,56
42 Mağaza Müdürü 61,28
43 Gemi Makinisti 60,82
44 Çevirmen 60,77
45 Gazeteci 60,7
46 Laborant 60,59
47 Vergi Memuru 59,95
48 İstatistikçi 59,21
49 Sosyal Hizmet Uzmanı 59,1
50 Teknisyen 58,94
51 Maden İşçisi 58,83
52 Vinç vb. Operatörü 58,62
53 Çiftçi 58,41
54 Spor Antrenörü 57,74
55 Süt Ürünleri İmalatçısı 57,47
56 Makine Operatörü 57,43
57 Futbol Hakemi 57,08
58 Aktör 57,07
59 Dekoratör 56,86
60 Aşçı 56,47
61 Mekanik ve Elektronik Makine Montajcısı 56,47
62 Kütüphaneci 56,44
63 Lokomotif Sürücüsü 56,32
64 Postacı 56,22
65 Reklam ve Pazarlama Uzmanı 56
66 Spiker 55,75
67 Muhtar 55,72
68 Kameraman 55,54
69 Otobüs Şoförü 55,39
70 Fırıncı 55,24
71 İnşaat Ustası 54,8
72 Şantiye Şefi 54,74
73 Ahşap Mobilya İmalatçısı 54,6
74 Seyahat Rehberi 54,46
75 Broker (Menkul Kıymetler ve Finans Alım Satımcıları ve Aracıları) 54,32
76 Marangoz 54,25
77 Veznedar 54,05
78 Tesisatçı (Elektrik, Su, Bina) 53,95
79 Güvenlik Görevlisi 53,85
80 Yönetici Sekreteri 53,72
81 Hastabakıcı 53,66
82 Kasap 53,48
83 Basımcı (Matbaacı) 53,4
84 Ormancı 53,37
85 Terzi 53,37
86 Gardiyan 53,1
87 Gemi Tayfası 52,94
88 İnşaat İşçisi 52,69
89 Anketör 52,47
90 Besici 52,45
91 Sigorta Satış Temsilcisi 52,03
92 Oto Tamircisi 51,91
93 Kaynakçı 51,61
94 Çocuk Bakıcısı 51,59
95 Arıcı 51,31
96 Emlakçı 51,11
97 Taksi Şoförü 51,07
98 Kuaför 51,01
99 Mağaza Satış Elemanı 50,71
100 Stüdyo Fotoğrafçısı 50,51
101 Resepsiyonist 50,37
102 Çöpçü 50,09
103 Ayakkabı Yapımcısı / Tamircisi 50,07
104 Tarım İşçisi / Irgat 50,07
105 Sekreter 49,61
106 Garson 49,54
107 Pazarcı 48,95
108 Sıvacı 48,91
109 Balıkçı (Balık avlayan kişi) 48,87
110 Daktilograf 48,82
111 Boyacı 48,67
112 Demirci 48,66
113 Tabelacı 48,34
114 Bahçıvan 48,08
115 Büro Elemanı / Ofisboy 47,87
116 Kasiyer 47,8
117 Evlerde Çalışan Temizlikçi 47,54
118 Bulaşıkçı 46,73
119 Bina-Büro Temizlikçisi 45,87
120 Ayakkabı Boyacısı 45,63
121 Çamaşırcı 44,65
122 Hamal 44,17
123 Otopark Görevlisi 44,11
124 Sokak Satıcısı / Seyyar Satıcı 41,45
125 Astrolog/Falcı 27,41
126 Dansöz 26,82

Bir Cevap Yazın